HomeCirculeerDe ‘ontwildering’ van de mens is mislukt

Reacties

De ‘ontwildering’ van de mens is mislukt — 10 reacties

  1. Avatar van smokey
    Aanbeveling!
    Even ietwat uit de context:
    De moderne "gemedicaliseerde " mens, dat klinkt voorwaar niet gezond…

  2. Avatar van peter louter
    Ik heb toch wat moeite met denkers die op platonische wijze menen dat de wereld de verkeerde kant uitgaat.
    Dat is een klacht die al eeuwenlang regelmatig opduikt als het eens wat minder gaat. Op de lange termijn zitten we in een proces (zegt Elias) van toenemende beschaving. Maar de actualiteit vertoont natuurlijk de nodige fluctuaties: zoals nu.

    Er is inmiddels al veel informatie voorhanden over bijvoorbeeld epigenese, de genetische doorgave van een tijdelijke aanpassing die structureel kan worden en de ‘erfelijkheid’ van cultuur. Naast andere wetenschappelijke doorbraken (bijvoorbeeld over de werking van de hersenen) gaan deze bevindingen op den duur ons wereldbeeld veranderen. We weten niet hoe. In de huidige chaotische periode kan het nog alle kanten op, maar (ik beroep me weer op Elias) uiteindelijk zijn mensen in staat de keuze voor een gedeelde en betere toekomst steeds beter te maken. We zien een correctie op een aantal in de zeventiger jaren gemaakte keuzes, dat gaat behoorlijk van ‘au’. De voor de toekomst te maken keuzes zullen ook de ethiek veranderen, óók op het terrein van genetische ingrepen. Wellicht veel minder speculair dan sommigen verwachten, maar toch.
    Ik zie deze periode vooral als een van grote onzekerheid waarin nieuwe oplossingen die wel aanwezig zijn nog onvoldoende herkenbaar aan het daglicht treden.

  3. Avatar van Victor Onrust
    Tja Peter, Het is nu eenmaal een probleem dat opduikt zodra je de zelfvernietigende tendenzen in het democratische "verlichte’ westen aan de orde wilt stellen in de hoop dat daar een antwoord op is. Aangezien het zien van een dergelijke tendens altijd gepaard gaat met het al of niet verantwoord opvoeren van "verwilderde" horden van enigerlei snit, zal het tegengaan van een dergelijke tendens bijna noodzakelijk een zekere mate van ongelijkwaardigheid tussen mensen gaan inhouden en daarmee in jouw optiek in ieder geval een antidemocratische en platonische beschouwingswijze. Maar goed, het boek van Sarrazin heet niet voor niets: "Weg met ons".

    Net zo min als ik "geloof" in de door Marx/Lenin aangekondigde komst van de dictatuur van het proletariaat en het daarna afsterven van de staat geloof ik in een noodzakelijke toename van de beschaving van Elias. En zeker niet in een toenemende beschaving waarvoor wij lui achterover kunnen leunen omdat het vanzelf wel goed zal komen. Ik kan je de inspiratiebron van de naam van mijn blog nog eens ter lezing aanbevelen: De foundation trilogie. Zie ook http://www.vkblog.nl/bericht/284995/De_tweede_schepping

  4. Avatar van peter louter
    Elias heeft ook niet gezegd dat we achterover konden leunen. 🙂

  5. Avatar van Hyperinflatie
    Ik begin daadwerkelijk te geloven dat mijn genen beter zijn.

    Ik geloof al wat langer dat ik tot de culturele elite behoor.

    Nog even ter herhaling. Churchill was in zijn begintijd als politicus ongeliefd omdat hij tegen het nationale socialisme was; iedereen een auto en iedereen vakantie; aan geld geen gebrek.

    Ik maak hier de link met Churchill haters uit die tijd; hetzelfde goedgelovige volkje in papieren welvaart vertoevende.

    Valse financiering van iets onhaalbaars. Op een gegeven moment zal dit in elkaar zakken als een plumpudding van valse rente.

  6. Avatar van Victor Onrust
    Wegens slecht lezen en ad hitlerum/godwin reactie An vd Burg verwijderd.

  7. Avatar van Arjan Fernhout
    Samen te vatten via een tekst op een sticker op mijn pc:

    "As the archeology of our thought easily shows, man is an invention of recent date [rond 1800 – AF] and one perhaps nearing its end." (Michel Foucault).

    "Rode waas" van Peter Louter is hetzelfde als "coginitieve dissonantie" waar geen sprake van kan zijn, omdat Louter, behalve met wat vage verwijzingen naar boeken niet met feiten aankomt die deze r.w. of c.d. zouden kunnen veroorzaken. Sloterdijk kan nog wel vergeven worden in de uiteindelijke consequentie van het absurd positivisme inzake DNA-denken van eind vorige eeuw, maar de materiële basis van het leven is onnoemlijk complexer dan toen verondersteld werd.

    Daar waar werkelijk sprake is van coginitieve dissonantie kan men de verbijstering van Newton aanvoeren die grote moeite had om zijn eigen concept van zwaartekracht te accepteren. Datzelfde gold voor de ontdekking van constante van de lichtsnelheid rond 1900.

    Aan wat Foucault schrijft is niets cryptisch. De mens loopt gewoon de menswetenschappen uit. In economische zin, in biologische zin, qua taal (steeds verdergaande disassociatie tussen de woorden en de dingen) en het geheel van ons "organiscistische denken" vertoont overal kale plekken. Dit is geen conjunctureel verschijnsel (bijvoorbeeld vergelijkbaar met de "wilde jaren 60-70") maar een structureel verschijnsel. En er is zeker geen sprake van fluctuaties (Louter) of de noodzakelijkheid van sociale revolutie (Zweistra). Alles ontwikkelt zich nog slechts in complexiteit, omdat het idee "mens" niet meer vruchtbaar is.

    Ter vergelijking stelde Foucault over het denken van vóór rond 1800: "Het leven bestond niet." Daar is veel moois over te vertellen. David Hume stelde over het werk van Linneaus dat diens werk niet veel meer was dan een encyclopedie, waarop Linneaus antwoordde dat er wel degelijk sprake was van een theorie omdat de lege plekken in zijn overzicht "nog te ontdekken soorten voorspelde." Uiteraard had deze opmerking geen betrekking op zoiets als een biotoop, maar betrekking op een continuïteit. Dat soort ideeën had Spinoza ook (noem het de volledigheid van God – bij Spinoza waren god en natuur hetzelfde – lastig om zich daarin in te leven).

    De voorgaande strofe is slechts bedoeld om aan te tonen dat de moderniteit vanaf ca. 1800 zich op geen enkele manier liet voorspellen aan de hand van de denkwijze van de classicisten m.u.v. exacte wetenschappen hoewel ook Newton (naast eminent wiskundige) beschouwd moet worden als filosoof. De voorstelling (binnen het classicisme een belangrijk woord – er was sprake van een tweetermig denken: de taal als representatief voor de werkelijkheid in wetenschappelijke zin waarvan de allesomvattendheid ervan werd gekritiseerd bij bijvoorbeeld Kant) van zwaartekracht als aantrekkingskracht bestaat niet, zoals Einstein dat aantoonde.

    Zowel Louter als Zweistra zijn nog gevangen in de metafysica van de maatschappij. Vanuit de rond 1800 ontstane menswetenschappen uiteraard gevolgd door ideologieën wordt dit transcendentale lichaam op hygiënistische wijze geïnspecteerd. Voor mij zou het geen enkel probleem om beide heren te voorzien van voedsel op hun zoektocht. Dit middel zou vele malen erger zijn dan de kwaal waar zij ook zelf aan lijden.

    Hopeloos gebonden aan dezelfde machinerie zal mij niet ontgaan wat daaraan ontsnapt en ik zal het eerbiedigen. Ik ken mijzelf.

  8. Avatar van Victor Onrust
    @Arjen,

    Mooi opgeschreven, maar mij is niet helemaal duidelijk waar je naar toe wilt. Wil je met je samenvatting een andere zegswijze beogen van mijn twijfel of je een verband kunt leggen tussen "cultuur" en genetische hoedanigheden dan ok. Maar ik proef toch nog wat verder gaande twijfel aan verbanden tussen de psychologische make-up van individuen en erfelijke/fysieke factoren. Daar is volgens mij toch wel overtuigend onderzoek naar gedaan. Dat er nu minder DNA-optimisme zou zijn dan aan het eind van de 20e eeuw betwijfel ik. Als Victor Lamme bewierookt wordt voor zijn utlra-fysieke interpretatie van de vrije wil kun je dat moeilijk volhouden.Langs een omweg kan toch enige invloed van erfelijkheid op cultuur worden gedacht, aangezien het mogelijk is dat een erfelijk sterkere drang tot ongebreidelde voortplanting door bepaalde ideologieën meer ondersteund wordt, waardoor die ideologieën in het "voordeel" zijn.

    Als je met Foucault zegt dat "de mens" (in de zin van de zelfopvatting als vrij subject) zijn einde nadert dan vraag ik me af of dat wel zo is, het is een behoorlijk taaie substantie. Zo ja wat komt er voor in de plaats. Een "toekomstige" a la Houellebecq met duizenden potentialiteiten? Of gaan we juist in barbarij terug naar het heer-slaaf model van de middeleeuwen?

  9. Avatar van katja
    Interessante, maar voor mij af en toe een wat te moeilijke materie. Toch met genoegen gelezen en ik beperk me dan ook tot enkele hap/snap, wat concretere opmerkingen:

    ==Peter: We zien een correctie op een aantal in de zeventiger jaren gemaakte keuzes, dat gaat behoorlijk van ‘au’.==

    Verklaar je nader. Mijn ervaring is nl een andere. De echo van de wens, of meer doctrine, van de sociaal-psychologische maakbaarheid van de maatschapppij is een erg lange en een nog zeer luidruchtige. Misschien niet in evolutionair opzicht of op de lange termijn, maar wel als je te maken hebt met bv verkeerde ‘medische’ behandelingen. Waarvan Cognitieve Gedrags Therapie, lukraak toegepast op alle mogelijke onbegrepen ziektes zonder dat er ooit een diagnose is gesteld, er nog maar één is. Over de talloze Medium-spectacels en de massale invloed daarvan van de laatste jaren nog maar niet te spreken.

    Misschien kan men spreken over de Echo van God/Allah die ‘wij’ uit willen blijven nodigen om ons te verlossen van ons beperkte lichaam. Het zwarte gat van de dode God is gevoelig voor herinvulling van één van de wat ‘nieuwere ‘ (islam) in onze huidige samenleving, wat overigens ook maar een laatste stuiptrekking zou kunnen blijken.

    De hopeloos gemedicaalseerde ADHD en alle andere afgeleiden hebben het voordeel van mijn twijfel of zijn weer naar de andere kant doorgeschoten.

    Ca een jaar geleden werd Prof Buikhuizen gerehabiliteerd omdat in zijn vakgebied acceptatie en progressie plaats had gevonden. Nooit meer iets over gehoord. Te hopen is wel dat achter de schermen een andere mening is toegedaan. Echter, dan schiet de communicatie naar het publiek schromelijk te kort.

    Ja, en hoe verder? Het Houellebeq model of dat van heer-slaaf?