HomeCirculeerDe ondergang van het denken

Reacties

De ondergang van het denken — 5 reacties

  1. Dag V.
    Complimenten voor deze ingetogen blog. Een reden om maar eens terug te schrijven. Voor de gezelligheid.

    Elke tijd heeft zijn eigen media en de oude vormen raken obsoleet.

    Jonathan Israel laat a.d.h.v. de Republiek der 7 Verenigde Provinciën zien hoe kennis en publieke opinie gevormd worden in relatie tot de beschikbare media [00 – 9] .
    Ik ben zo vrij de nieuwere tijd hierbij te betrekken : the medium is the message [ 10 – 30]

    00. het Lied; [troubadours > het Roelantslied], kerkgezang [ gregoriaanse mystiek, de psalmen]
    01. storytelling, oral history, benutting van het Rijm als geheugensteun
    02. De preek

    1. het leren lezen [van de Bijbel, door de gelovigen zelf] (ca. 1350 – Geert Groote’s Broeders des Gemeene Levens );
    2. opkomst van commerciële drukkers / uitgevers [waar bijv. Erasmus handig gebruik van maakte bij zijn kritieken op diverse amorele en onethische troonopvolgers : Adagia als bestseller van ‘volkse’ spreekwoorden; Lof der Zotheid; [kritische] Bijbel vertalingen uit het Grieks ; rond 1500]
    3. het ontstaan van ‘leeskringen’ rond bepaalde kritische intellectuelen (Baruch Spinoza e.v.a.)
    4. Couranten
    5. De Encyclopedisten, de universele verzameling van Kennis
    6. Benutting van de ‘populistische’ Roman-vorm ( Voltaire, Ayn Rand en 100den anderen )
    7. Populair wetenschappelijke werken over de Opvoeding, gericht op de Burgerij
    8. Pamflettisten ( sterk in opkomst rond 1790, de Bataafsche Republiek)
    9. Hypnose, psychoanalyse

    10. Handelsreizigers, huis aan huis bezoek [Jehovah Getuigen]
    11.
    12. Telegram, Telefoon
    13. Radio [ toespraak Churchill, hoorspel Orson Welles)
    14. Graphic Novels ( strips)
    15. Fotografie (beeldcultuur), fotoroman
    16. Film ( beeldcultuur) , Soaps
    17. Bordspelen [MEJN, Monopoly 1935 ]

    18. Brainwash [ leger , geheime dienst ]
    19. Live Televisie [ vanaf 1950 in NL ] (beeldcultuur, new oral history, new storytelling, Twistgesprek, Reality Soaps)

    20. PC , e-mail
    21. Nintendo
    22. Internet, searching sites, wikipedia’s
    23. Gaming (nu via Internet)
    24. Smart phones
    24. Social Media,
    25. Apps,
    26. Blogs, de Correspondent
    27. Virtual Reality, Google glass

    Een ‘hockeystick’ grafiek van nieuwe media-technologie enerzijds,
    een uitdijende dispersie grafiek van communicatiemogelijkheden in het individuele bereik anderzijds.
    Versplintering aan de ene kant, ‘gedeelde ervaring’ en hypes aan de andere.
    Peak-meters voor gedeelde ervaringen, kijkcijfers, bestsellerslijsten.

    Plaats in deze wereld de historische bijdrage van de intellectueel;
    Plaats in deze wereld de ‘populistische’ aandacht/receptie voor de uitkomst van het aan intellectuelen, troubadours en hofnarren “uitbestede” denken.

    Je ziet het gebied dat “ongedekt” is :
    – graphic novels [ een beetje, in Frankrijk en Amerika een sterkere intellectuele traditie]
    – oorspronkelijke scripts voor films, documentaires, twistgesprekken, fact-finding
    – soaps [ In zuid Amerika, Arabie, sommigen met een progressieve relevantie]
    – apps
    – games
    – virtual reality
    – de meta-structure voor Blogs ( de bloggenwinkel als metaforische vernieuwing van de boekenwinkel )
    – de meta structure van het Filmarchief ( moeilijk i.v.m. rechten, maar met de indie’s beginnen zou kunnen]
    – de meta structure van ‘fact finding’ , Wikipedia 2.0 met bewijsplaatsen in films, blogteksten, interviews, statistiek, roept u maar.

    Kortom, de synthese is aan de intellectueel als de opsplitsing en uitsluiting aan het populisme is.

  2. Het is een mooi en ook droevig blog. Echter: dat niemand de waarheid in pacht heeft is niet een gedachte uit het multiculturalisme, maar werd al veel eerder in de filosofie verwoord. En dat betekent overigens niet dat er niet ook een streven is naar “waarheid”. Er wordt toch niet voor niets zoveel strijd geleverd, mede door de blogger!

  3. @Frits Een mooie opsomming maar je conclusie volg ik niet. Uit mijn beschouwing volgt dat een synthese onmogelijk is als er geen (publieke) plek is waar die kan plaatsvinden. Een enkele, losse intellectueel is geen intellectueel.

    @Ans Klopt, maar dat beweer ik ook niet. Het multiculturalisme “is daarbij ontaard in de idee dat alles even waar is.” en dat is iets anders dan dat niemand de (absolute) waarheid in pacht heeft.

  4. Hi Vi
    Een intellectueel is ook ‘alleen’ een intellectueel die zijn omgeving zelf organiseert of benut. De historische voorbeelden die ik gaf deden dat allemaal.
    Ook Lenin fladderde de Sociaal Democratische partij binnen en speelde de twee vleugels tegen elkaar uit.

    Mijn stelling blijft dat een ‘hedendaagse’ intellectueel een geweldige kans heeft om via hedendaagse media invloed op te bouwen. De Huffington Post is een voorbeeld, nu een ‘brand’ met wereldwijd filialen. Maar Ben van de Ben mobiele netwerk is ook een handige jongen die een monopolie ontwikkelde op het “meta- niveau” dat brak lag. ( Vergelijkingssites) . Daar zie ik een gouden toekomst voor een heuse opiniemaker.
    En voor apps maken en gaming zie ik ook mogelijkheden, maar dan moet je met meer zijn. Zoals Fokke en Sukke illustreren.Maar wat veel beter zou kunnen.
    Ik denk dat Gramsci wel gelijk had toen hij stelde dat intellectuelen in alle bereiken van het dagelijks leven, inclusief de politiek, naar de hegemonie van hun ‘stroming’ of partij moeten streven. Maar dat verondersteld dat je (ooit) een partijdige intellectueel zult moeten worden.
    Wat betreft de “waarheid” denk ik met Spinoza dat het veel eerder om de ethiek gaat dan om de ‘absolute’ waarheid. En daarna de verhouding tussen filosofie en politiek..
    Wat S. in zijn tijd voor ‘waar’ hield op basis van de ‘kennis’ der natuur, zou in het licht van de huidige inzichten in materie en geest (affecten) volledig geherformuleerd moeten worden. Maar zou ook nu weer een ‘hedendaagse ethiek’ kunnen opleveren.

    Een beetje het terrein van jouw hofnar Zizek, die ik zelf meer als een scherpe waarnemer van valse profeten in onze tijd zie. {Zonder zijn oplossingen steeds te delen }.
    Kortom, intellectueel, aan de bak !
    Ik begrijp je depressie : met een ‘willekeurige’ blog tegenover het geweld van Wijnberg c.s., Krugman of Le Monde.

    vr.gr. Frits