HomeCirculeerDe dood van Foucault

Reacties

De dood van Foucault — 4 reacties

  1. Dit artikel is een opsomming van zinnige en ware statements. De arbeidersklasse is afgekocht met goedkope consumptieproducten uit Azië; intellectuelen zijn blij wanneer ze überhaupt nog gelezen worden – soms vechten ze als kemphaantjes om aandacht in plaats van de handen ineen te slaan. Het is ook niet makkelijk als intellectueel te bestaan in een samenleving die zo consumentistisch-hedonistisch is als de onze. Laat staan om >er van< te bestaan. En als deze individuen in staat waren de handen ineen te slaan, ik bedoel hier de mensen die erkennen dat het huidige systeem de problemen niet meer het hoofd kan bieden, dan wil dat nog niet zeggen dat ze ook tot werkbare oplossingen kunnen komen. Ik vermoed dat dit vooruitzicht veel van de mensen die jij aanschrijft, doet afhaken.

    Stel je was premier Rutte, en ik ga er vanuit dat hij van goede wil is. Hoe wil je én de lasten verlagen, én het begrotingstekort verkleinen? Tegelijkertijd de zorg overeind houden en het leger uitbreiden? Hoe dan ook zijn de keuzes pijnlijk; kiezers reageren als verontwaardigde kinderen die hun zin niet krijgen. Politici proberen dit te pareren door negatieve feiten in een optimistisch jasje te omkleden – 'de strijd om de spin' – met als gevolg dat politiek steeds onechter aanvoelt. Als onze leiders mediocre zijn, is dat omdat kiezers mediocre zijn.

    Ik vergelijk ze met verongelijkte kinderen omdat ze vinden dat de bestaande politieke partijen hen niet (meer) vertegenwoordigen, maar tegelijkertijd niet in staat zijn tot een georganiseerde tegenbeweging, of alternatief op de huidige partij-democratie.

    Wat Foucault betreft is het inderdaad opmerkelijk dat hij aan het eind van zijn leven – toen hij aftakelde omdat hij in de homo-scene besmet raakte met aids – toegaf dat zijn postmodernisme eigenlijk maar nihilistische spielerei geweest was. Met de dood in het vooruitzicht keerde hij terug naar het lezen van de antieke werken (een traditie die de postmodernen als 'logocentrisch' en 'xenofoob episteme' probeerden te vernietigen). In de antieke traditie zocht hij via de werken van Socrates een toegang tot het onvergankelijke, de deugd en de gemoedsrust.

  2. Voor mijzelf geldt dat ik de afgelopen decennia een slecht gevoel heb overgehouden aan (linkse) partijvorming. Binnen elke nieuwe partij was al vanaf het allereerste begin sprake van een machtsstrijd. Op zich ook wel logisch, maar de richting van de ‘winnaars’ was zelden of nooit de richting die mij aansprak. Ooit ietsje actief binnen de PSP geweest. Later stemmend op Groenlinks, die immers de PSP in haar gelederen had opgenomen. Weer later passief lid van de PvdA. Zo rond 2000 werd me steeds duidelijker hoe die partij het begrip democratie invult; niet dus. Of beter, niet op de wijze die mij voor ogen stond. Uiteindelijk gedesillusioneerd afgehaakt. Wel ondertussen zeer argwanend geworden inzake elke partijvorming. En daar heb jij, met je pogingen om toch iets van een partij te vormen, de last van. Ik besef dat dit een gelag is voor je. En het ligt ook niet zozeer aan jou, maar ook aan (mensen zoals) mij.
    Wat eraan te doen? Niet alleen jij zoekt naar een oplossing. Ikzelf lees momenteel David van Reybrouck’s ‘Tegen verkiezingen’. Hij wijst de representatieve democratie af en vindt dat we weer moeten gaan loten om de kamerzetels, om maar eens wat te noemen. Zal vast niet gaan gebeuren, maar ik voel er wel wat voor.
    Mijn idee van een federatie voor ‘politici’ blijf ik omarmen, al weet ik dat het er nooit van zal komen. Ik blijf het een interessant idee tégen machtsblokvorming binnen partijen vinden.
    Heb jij natuurlijk niks aan, gewoon weer de zoveelste blogger die wat roept en niks concreets doet, zal je denken. Maar in feite is dat ongeveer hetzelfde als ik dacht, elke keer dat ik mensen mijn atpf-idee voorlegde en te horen kreeg dat het niets is. (Meestal begrepen ze het gewoon niet en roeptoeterden ze maar wat.)

  3. Beste Victor,

    Je bent te cynisch, de EU, de Staat der Nederlanden, de Provincie en de Gemeente(raad) kan de problemen best aardig aan. Mondialisering door meer communicatie en verkeer is een zegen, in het algemeen. Het blijft jammer dat de economieën van Europa onderproduceren, maar ik geloof wel dat de regeringsleiders in de Europese Raad dit in de smiezen hebben. Werkeloosheid terugdringen door extra investeren is nodig en ook goed mogelijk. Er is geld genoeg en het is nog goedkoop ook. Waar het op aan komt is de moed plannen ten uitvoering te brengen.

    Ik ken jouw afkeer van gelijkheid, maar er is nu eenmaal een politieke meerderheid voor die politiek. Gelijke behandeling is hier gelukkig (Zeg ik…) aan de orde van de dag. Niemand leest die Thomas Piketty, maar er wordt wel veel over geschreven, alles in de ban van de strijd tegen ongelijkheid.

    Anders dan jij denkt, is de samenleving niet in gevaar, hoor. Het gaat ons juist erg goed, maar de werkloosheid moet wel teruggedrongen worden. Natuurlijk is er als er concensus is over de koers van Europa geen of weinig ruimte voor algemene opppositie. Meer specifieke strijdpunten zijn er echter wel, denk aan de dieren, de ouderen en de strijd voor- en tegen de Moslims. Daar is nog wel oppositie, zoals we weten. Wilders’ gebrul staat onder grote druk. En dat is maar goed ook! Omdat zijn oppervlakkige kritiek veel mensen zorgen baart.

    Ondergang van het Avondland?
    Ik vraag mij af of dit een reëel probleem is. Het boek wordt weer gelezen maar de invloed is gering, vrees ik. Ziehier:
    “De ondergang van het Avondland is een eigenzinnige receptie van zowel Nietzsches moraal- en cultuurkritiek als Goethes methode van de morfologie, toegepast op de geschiedenis van grote culturen. Daarin maakt Spengler een eind aan de eurocentrische blik op de geschiedenis en opent hij de ogen voor een fundamenteel ander begrip van moderniteit. De laatste jaren is sprake van een herwaardering van zijn werk – in binnen- en buitenland, door vooraanstaande filosofen als Peter Sloterdijk, Ad Verbrugge en René ten Bos.”

    Zou daar veel respons op komen? Ik denk het niet. Het Avondland is springlevend en gaat zijn zegerijke gang.

  4. @sid, @peter: Jullie blijven in termen van het nationaal parlementair stelsel over oplossingen denken. Maar dat stelsel is onderdeel van het probleem en kan “zichzelf” niet oplossen. Daar zijn krachten van buiten voor nodig. Als ik zeg “organisatie” dan is dat zeker geen nieuwe politieke partij, maar een vorm van organisatie die vanuit een van de politieke partijen onafhankelijke positie probeert veranderingen op de agenda en gerealiseerd te krijgen. Je zou het een federatie van potentiële politici kunnen noemen, waar overigens best huidige politici deel van uit kunnen maken.
    Wat betreft Foucault klopt wat Sid daarover zegt niet. Als ik goed geïnformeerd ben is hij van de maatschappijkritische fase direct (en ruim voor zijn AIDS besmetting) overgestapt op de zorg voor zichzelf en de Griekse klassieken. In geen van beide gevallen is hij postmodern in de zin van cultuur-relativistisch geweest.

    @Lex. Ik heb geen afkeer van gelijkheid, ik constateer dat het een gevaarlijke illusie is. Daar laat ik het bij.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

 

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.